LOADING

Type to search

Онцлох Эрүүл мэнд

Өвлийн улирлын уур амьсгал нь астма өвчинд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

Share

Астма өвчний шинж тэмдгүүд нь янз бүрийн орчинд улам бүр дордож, улирлын онцлогоос хамаарч өөрчлөгдөж байдаг. Өвлийн хуурай, хүйтэн цаг агаар амьсгалын замыг цочроодог ажээ.Өвөл нь астма өвчнийг улам даамжруулж болзошгүй вирусийн эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг байна. Танд зөвхөн өвлийн улиралд астма өвчний шинж тэмдэг илэрч болох ч энэ нь жилийн бусад үед амьсгалахад хүндрэлгүй болно гэсэн үг биш юм.

Багтрааг өдөөх хүчин зүйл

Багтраа нь гадна болон дотоод хүчин зүйлсээс шалтгаалж өдөөгддөг. Улирлын өөрчлөлт нь таны уушгинд үрэвсэл үүсгэж бронхоспазм (амьсгалын замын огцом нарийсал) үүсгэдэг. Уушигны эдгээр өөрчлөлтүүд нь астма шинж тэмдгүүд болох амьсгаадах, амьсгал давчдах, цээж хорсох мэдрэмжийг үүсгэдэг.

Гадна хүчин зүйлс

Зарим  астматай хүмүүсийн хувьд гадны уур амьсгал гол хүчин зүйл болдог. Хүйтэн цаг агаар нь амьсгалын замд хариу үйлдэл үзүүлж, астмаг өдөөж болзошгүй юм. Хүйтний үед хүчтэй дасгал хийснээр гуурсан хоолойн агшилт, астма өвчний шинж тэмдэг муудаж, ялангуяа дасгалын улмаас астма үүсгэх тохиолдол гардаг.

Таны амьдарч буй газраас хамаарч агаарт байгаа бохирдуулагч бодисын агууламж нь астма үүсгэж болзошгүй бөгөөд энэ нь үйлдвэрлэл, салхи, чийгшил зэрэг хүчин зүйлээс шалтгаалан улирлын туршид харилцан адилгүй байдаг. Нэмж дурдахад өвлийн улиралд агаар мандлын хүчилтөрөгч ба азотын оксидын концентраци өөрчлөгдөх нь астма өвчний шинж тэмдэгтэй холбоотой байжээ.

Өвлийн улиралд нарны туяа дутагдалтай байдаг нь Д аминдэм хангалттай авч чадахгүй байгаатай холбоотой. Д аминдэмийн дутагдал нь астма өвчний доройтолд нөлөөлдөг.

Дотоод хүчин зүйлс

Өвлийн улиралд дотор орчин  мөн багтраа үүсгэдэг. Учир нь бид астма үүсгэдэг агаарын тоосонцрыг илүү ихээр амьсгалдаг байна.

Өвлийн улиралд ихэвчлэн идэвхтэй байдаг астма өвчний эмгэг төрүүлэгчид дараах зүйлс орно.

  • Тоосны хачиг
  • Дотор хөгц, мөөгөнцөр
  • Шавьж, хулгана харшил үүсгэдэг
  • Амьтны ноос: Та гэрийн тэжээвэр амьтан нь астма өвчний өдөөгч болдог
  • Хэт цэвэрлэгээ нь астма өвчнийг хянах шийдэл биш гэдгийг санаарай, учир нь цэвэрлэгчдэд байх бодис нь мөн астма үүсгэдэг.
  • Дотор нь шүүлтүүр, агааржуулалт, хивсэнд багтраа үүсгэдэг жижиг тоосонцрууд бий.
  • Цонхны шилний конденсац хүртэл хурцдах шалтгаан болдог

Халдвар

Амьсгалын замын халдвар нь астма өвчнийг хүндрүүлэх гол шалтгаан болж байна. Ерөнхийдөө амьсгалын замын халдварт өвчин өвлийн улиралд илүү их тохиолддог.

Амьсгалын замын халдвар нь үрэвслийг нэмэгдүүлж, астма өвчний үр нөлөөг улам бүр дордуулдаг. Эдгээр халдварууд нь бронхоспазмыг өдөөж, астма өвчний халдвар авах эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг.

Хэрэв та өвлийн улиралд дулаан уур амьсгалтай газарт амьдардаг бол цэцгийн тоос гэх мэт  зүйлс нь өдөөгч болж магадгүй. Энэ нь таны шинж тэмдгийг жилийн даамжруулж болно гэсэн үг юм.

Оношлогоо

Хэрэв таны амьсгал өвлийн улиралд илүү их ачаалалтай болох эсвэл жирийн үед цээж хорсоод  байвал эмчтэйгээ зөвлөлдөх хэрэгтэй. Үе үе амьсгал давчдах, амьсгаадах, ханиалгах, цээж хорсох зэрэг амьсгалын замын шинж тэмдгүүд нь астматайг илтгэж байна.  

Хэрэв уушгины халдварын талаар санаа зовж байгаа бол та уушигны үйл ажиллагааны шинжилгээ (PFT) хийлгэж, амьсгал чинь муудаж байгаа юм шиг санагдаж байвал цээжний рентген зураг авахуулах шаардлагатай байж магадгүй юм. Нэмж дурдахад та астма өвчний оношлогоо хийлгэж болно.

Эмчилгээ ба урьдчилан сэргийлэх

Хэрэв таны астма өвчний шинж тэмдгүүд улирлын шинжтэй бол эмч таны хэрэгцээнд тулгуурлан астма хянагчийн өөр хэлбэр эсвэл тунг зааж өгөх болно. Таны эмийн дэглэм өвлийн улиралд жилийн бусад цаг үеийнхтэй адил биш байж магадгүй юм.

Хэрэв таны багтраа өвлийн улиралд ихэвчлэн сэдрэх хандлагатай байвал амьсгалын аппарат ашиглалтгүй хэсэг хугацаанд сууж амраад хянаад үзээрэй.

Амьдралын хэв маяг

Танд илэрч буй шинж тэмдгийнхээ хэв маягийг тэмдэглэж байхыг хичээ. Таны шинж тэмдгүүд хаана /ажил, гэр/өөрчлөгдөж байгаа эсэх, эсвэл халаалт эсвэл сэнсээ асаах нь астмад нөлөөлж байгаа эсэхийг анхаарч үзээрэй. Зарим өдөөгч хүчин зүйлийг танин мэдэж, тэдгээрээс зайлсхийх нь астма өвчнөөс урьдчилан сэргийлэхэд тусална.

Өвлийн улиралд урьдчилан сэргийлэх зарим аргад онцгой анхаарал хандуулах хэрэгтэй байж магадгүй юм. Үүнд:

  • Гэрийн халаалтын системд зориулсан шүүлтүүр ашиглах
  • Тоос хуримтлуулахгүй байх
  • Өвчтэй хүмүүстэй эд зүйл хуваалцахгүй байх, гар барихгүй байх замаар амьсгалын дээд замын халдвараас зайлсхийх
  • Халдвараас урьдчилан сэргийлэхийн тулд гараа байнга угааж, нүүрнээсээ хол байлгах
  • Зөвлөмж болгож буй вакцин хийлгэх
  • Боломжтой бол өдөр бүр нарны туяанд гарах
  • Гадуур байхдаа хүйтэн агаараар амьсгалахгүй байхын тулд нүүрний маск зүүх
  • Гаднах цаг агаарын нөхцөл байдал, таны астма өвчнийг улам даамжруулах үед гэртээ байх
  • Дархлаа сайтай байхын тулд эрүүл хооллох
  • Эл галын дэргэд байхаас зайлсхийх

Эх сурвалж: verywellhealth

error: Content is protected !!