No menu items!
HomeОнцлохСахар нь сэтгэлийн түгшүүрийг өдөөдөг. Оронд нь эдгээр 3 зүйлийг идээрэй

Сахар нь сэтгэлийн түгшүүрийг өдөөдөг. Оронд нь эдгээр 3 зүйлийг идээрэй

-

Хэрэв чихэрлэг зүйлийг хэтрүүлэн хэрэглэвэл энэ нь асуудал үүсгэдэг нь нууц биш. Гэсэн хэдий ч ихэнх америкчуудын чихрийн хэрэглээ их байдаг ажээ. Таны бие махбодын эрүүл мэндэд үзүүлэх хор хөнөөлийг сайтар судлан үзэж, архаг өвчин тусах эрсдлийг бууруулахын тулд чихрийн хэрэглээг багасгах талаар бодох хэрэгтэй. Чихэрлэг зүйлийг хэрэглэх нь бие бялдрын хувьд их өөрчлөлт үзүүлэхгүй ч бидний сэтгэцийн эрүүл мэндэд нөлөөлж болзошгүй юм.

1. Сахар нь таны сэтгэл санаанд нөлөөлж болзошгүй

Та “Sugar rush” гэсэн нэр томьёоны талаар сонссон байх. Магадгүй Бид өдрийн турш нэмэлт “урамшуулал” авахын тулд гурилан бүтээгдэхүүн эсвэл содатай  зүйл их хэрэглэдэг байж магадгүй юм. Элсэн чихэр нь тийм ч эерэг сонголт биш. Сүүлийн үеийн судалгаагаар чихэрлэг амттан нь сэтгэл санаанд эерэг нөлөө үзүүлэхгүй болохыг харуулж байна.

Үнэндээ элсэн чихэр цаг хугацааны явцад эсрэгээр нөлөөлж болзошгүй. 2017 онд хэвлэгдсэн нэг судалгаагаар элсэн чихэр ихтэй хоол хүнс хэрэглэх нь эрэгтэйчүүдэд тохиолддог сэтгэлийн хямрал, эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн сэтгэл санааны эмгэгийг ихэсгэдэг болохыг тогтоожээ.

2019 оны сүүлийн судалгаагаар ханасан өөх тос, элсэн чихэр тогтмол хэрэглэх нь 60-аас дээш насныханд илүү их сэтгэлийн түгшүүр нэмсэн байна. Сэтгэлийн байдал, чихрийн хэрэглээний хоорондын холбоог мэдэхийн тулд илүү их судалгаа шаардагдана. Хоолны дэглэм, амьдралын зөв хэв маягийг сонгох нь таны сэтгэлзүйн сайн сайхан байдалд хэрхэн нөлөөлж болохыг анхаарч үзэх нь чухал юм.

2. Энэ нь таны стрессийг давах чадварыг сулруулж болзошгүй юм

Олон хүмүүс сэтгэлийн түгшүүр мэдрэх үедээ чихэрлэг зүйлс түлхүү хэрэглэдэг. Учир нь элсэн чихэртэй хоол хүнс нь бие махбодийн стрессийг арилгах чадварыг сулруулдаг. Сахар хэрэглэсэн үед тархины гипоталамус бөөрний дээд булчирхайн тэнхлэгийг дарж стрессд хариу өгөх чадварыг бууруулах замаар бага зэрэг цочирдоход тусалдаг байна.

Дэвисийн Калифорнийн Их Сургуулийн судлаачдын явуулсан судалгаагаар, элсэн чихэр нь эмэгтэй оролцогчдын стрессээс үүдэлтэй кортизолын шүүрлийг дарангуйлж, сэтгэлийн түгшүүр, хурцадмал байдлыг хамгийн бага түвшинд аваачдаг болохыг тогтоожээ. Кортизолыг стрессийн даавар гэдэг.

Түр зуурын тусламж үзүүлж буй амттан нь таныг чихрээс илүү хамааралтай болгож, таргалалт болон үүнтэй холбоотой өвчний эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг.

Энэхүү судалгаа нь ердөө 19 эмэгтэй оролцогчоор хязгаарлагдсан боловч үр дүнг нь хархад элсэн чихэр ба сэтгэлийн түгшүүрийн уялдаа холбоог судалж үзсэн бусад судалгаатай нийцэж байгаа юм. Судалгааны үр дүнд чихрийн хэрэглээ ба сэтгэлийн түгшүүр хоёрын хооронд тодорхой хамаарал байгааг харуулжээ.

3. Сахар нь сэтгэлийн хямралд орох эрсдлийг нэмэгдүүлдэг

Сэтгэл хөдлөлөө удирдахын тулд чихэр хэрэглэх  нь таны уйтгар гуниг, ядаргаа, найдваргүй байдлыг улам бүр дордуулж болзошгүй юм. Олон удаагийн судалгаагаар элсэн чихэр ихтэй хоолны дэглэм ба сэтгэлийн хямрал хоёрын хооронд уялдаа холбоо байгааг олж тогтоожээ.

Сахарын хэт их хэрэглээ нь тархины зарим химийн бодисын тэнцвэргүй байдлыг өдөөдөг. Эдгээр тэнцвэргүй байдал нь сэтгэлийн хямралд хүргэж болзошгүй бөгөөд зарим хүмүүст удаан хугацааны туршид сэтгэцийн эрүүл мэндийн эмгэг үүсгэх эрсдлийг нэмэгдүүлдэг.

Чухамдаа 2017 онд хийсэн судалгаанаас үзэхэд их хэмжээний сахар (өдөр бүр 67 грамм ба түүнээс дээш) хэрэглэдэг эрчүүд 5 жилийн дотор эмнэлзүйн хямралын оношлогоо хийлгэх магадлал 23 хувиар өндөр байгааг тогтоожээ. Судалгаанд зөвхөн эрэгтэйчүүдийг хамруулсан байсан ч чихэр ба сэтгэлийн хямрал хоёрын хоорондох уялдаа холбоо эмэгтэйчүүдэд мөн байдаг.

4. Чихэрлэг зүйлээс татгалзах нь хэцүү байж болно

Элсэн чихрээ хязгаарлах нь таны бодож байгаа шиг энгийн зүйл биш байж магадгүй юм.

Элсэн чихэр нь дараах гаж нөлөөг үүсгэдэг:

сэтгэлийн түгшүүр

цочромтгой байдал

төөрөгдөл

ядаргаа

Харвардын Анагаах Ухааны Сургуулийн сэтгэл хөдлөлийн шинжээч Ума Найдоо “Хар тамхи ба чихрэнд байх бодис нь хоорондоо ихээхэн зэрэгцэж, давхцаж байгааг харуулж байна” гэжтайлбарлав. Хэн нэгэн бодисыг кокаин шиг хэсэг хугацаанд буруу хэрэглээд, эргээд болиход бие нь физиологийн таталцлын байдалд ордог.

Найдоо хэлэхдээ хоолны дэглэмдээ их хэмжээний сахар хэрэглэж байгаа хүмүүс гэнэт элсэн чихэр хэрэглэхээ больчихвол физиологийн мэдрэмжийг мэдэрч болно гэжээ.Тиймээс элсэн чихрийн оронд цацагт хяруул авах нь сэтгэлийн түгшүүртэй хүнд хамгийн сайн шийдэл биш байж болох юм. “Элсэн чихрийн хэрэглээг гэнэт зогсоох нь хэцүү санагдаж магадгүй юм” гэж Найдоо хэлэв. Хэрэв танд сэтгэлийн түгшүүрийн эмгэг байгаа бол бага багаар дасгах хэрэгтэй.

5. Сахар таны тархины хүчийг алдагдуулдаг

Шинээр гарч буй судалгаагаар чихэр ихээр агуулсан хоолны дэглэм нь хэт их жин нэмэхгүй эсвэл хэт их эрчим хүч хэрэглэдэггүй байсан ч танин мэдэхүйн үйл ажиллагааг алдагдуулдаг болохыг тогтоожээ.

2015 оны судалгаанаас үзэхэд элсэн чихэр ихтэй ундаа их хэмжээгээр хэрэглэх нь шийдвэр гаргах, ой санамж зэрэг мэдрэлийн болон танин мэдэхүйн үйл ажиллагааг алдагдуулдаг болохыг тогтоожээ.

20-оос дээш насны хүмүүст саяхан хийсэн судалгаагаарердөө 7 хоногийн турш ханасан өөх тос, элсэн чихэр ихээр агуулсан хоол хэрэглүүлэхэд, дараа нь хоолны дуршил буурдаг болохыг тогтоожээ.

Элсэн чихэр нь танин мэдэхүйд нөлөөлдөг болохыг тогтоохын тулд илүү их судалгаа хийх шаардлагатай байгаа ч таны хоолны дэглэм тархины эрүүл мэндэд хэрхэн нөлөөлж болохыг анхаарах хэрэгтэй.

Хэрэв та чихэрлэг зүйлд дуртай бол оронд нь юу идэх хэрэгтэй вэ?

Боловсруулсан элсэн чихрийг хасч, хязгаарлаж байгаа нь та амттай хоолноос та татгалзах ёстой гэсэн үг биш юм. Найдоо хоол, сэтгэл хөдлөлийн талаар мэргэшсэн эмч гэдгээс гадна тогооч бөгөөд удахгүй хэвлэгдэх гэж буй “Энэ бол таны  тархины тэжээл” номын зохиолч юм. Түүний цөөн хэдэн чихрийн агууламж багатай эсвэл элсэн чихэргүй хоолны жорыг энд орууллаа.

1.Тогооч Ума-гийн смүүти

Найрлага:

Таны сонгосон 1 порц ванилийн уургийн нунтаг

1/4 авокадо

1 цайны халбага бүйлсний тос

1 аяга бүйлсний сүү

1/8 амны халбага нунтаг шанцай, самар, хумс, кардамон амтлагч тус бүр

1/4 амны халбага органик ванил

мөс

Шаардлагатай бол бага зэрэг чихэрлэг амттай органик зөгийн бал

Бүх найрлагыг холигчиндоо хийн, сайтар холино.

Ахлах тогоочийн зөвлөмжүүд

Хэрэв танд халуун ногоо байхгүй бол цайны ханд эсвэл навчаар аяга цай чанаж байгаарай. Бүйлсний сүүний оронд үүнийг ашиглаарай.

Смүүтигийн хувьд бүйлсний сүүг нэмж болно.

Цөцгий хийсэн бол авокадо нэмнэ.

2.Тогооч Ума-ийн тарвасны холимог

Найрлага:

4 аяга жижиглэсэн тарвас

1 халбага зөгийн бал

1 ногоон лимоны шүүс

1 ногоон лимоны хальс

Нэмэлтээр 1 нэрс хийж болно

Тарвас, зөгийн бал, лимон шүүс, хальс зэргийг холигчоор нухаж бэлтгэнэ. Бэлдцээ дөрвөлжин шоо хэлбэртэй саванд хийгээрэй.  Хэрэв хүсвэл бүхэл нэрсийг хэвэнд хийсний дараа нэмнэ.

Ахлах тогоочийн зөвлөмжүүд

Боловсорсон тарвас нь маш сайхан амттай тул та зөгийн балыг хийхгүй байж болно.

Нэрс өнгө нэмэх төдийгүй, антиоксидантыг идэвхжүүлдэг.

3.Тогооч Ума-гийн улаан мисо зуурмагтай шарсан амтат төмс

Найрлага:

1/4 аяга чидун жимсний тос

1/4 – 1/2 аяга улаан мисо зуурмаг

давс, чинжүү

4 дунд чихэрлэг төмс

Чиглэл

Зуухаа 425 21F (218ºC) хүртэл халаана.

Чидун жимсний тос, улаан мисо зуурмаг, давс, чинжүү зэргийг хольж маринад бэлтгэнэ.

Амтат төмсийг хальсалж, ижил хэмжээтэй болгон хуваа.

Маринад дээрээ чихэрлэг төмсөө хийгээрэй.

Ойролцоогоор 20-25 минутын турш эсвэл төмс зөөлөртөл шарна.

Амтат төмс нь эслэг ба фитонцидийн эрүүл эх үүсвэр юм.

Г.Жаргал
Г.Жаргал
Zaag.mn сайтын редактор

шинэ мэдээ

ХОМ: Үндэсний эвслийн жагсаалтыг тэргүүлэгч Н.Номтойбаяр ₮1.5 тэрбумын барилга байгууламжтай

Нэр дэвшигчдийн хөрөнгө орлогын мэдүүлгийн хураангуйг АТГ-аас өнөөдөр танилцуулав. УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуульд хоёр эвсэл байгаагийн нэг нь Үндэсний эвсэл юм. Тус эвслийн жагсаалтаар нэр...

ХОМ: Х.Баттулга 267 сая төгрөгийн орлоготой

УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуульд нэр дэвшигчдийн хөрөнгө орлогын мэдүүлгийн хураангуйг АТГ-аас танилцуулав. Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулга 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн 4-р тойрогт нэр дэвшиж буй....

ХОМ: Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнийн жилийн орлого 244 сая төгрөг

АТГ-аас УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшигчдийн хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг олон нийтэд нээллтэй тавьжээ. Монгол Улсын Ерөнхий сайд, МАН-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ УИХ-д гурав дахь удаагаа нэр дэвшиж...

ХОМ: Хөрөнгийн хэмжээгээр эхний аравт бичигдэж буй нэр дэвшигчид

Хуулийн дагуу УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшигчид хөрөнгө орлогоо АТГ-т мэдүүлдэг. Тус газраас УИХ-ын 2024 оны сонгуульд нэр дэвшигчдийн хөрөнгө орлогыг нийтэд ил болгожээ.Үүнээс хөрөнгийн хэмжээгээр...

трэнд